Heb jij een thuishaven op je werk?
Niet letterlijk natuurlijk. Met een thuishaven, ook wel je thuisteam of eerste team genoemd, bedoel ik het team waar je vanuit je functie en rol bij hoort. Niet per se het team waarin je je het meest thuis vóélt. Maar de plek waar je naar terugkeert om te sparren, ervaringen te delen, dilemma’s te bespreken en soms ook frustraties te delen.
Waar je steun vindt, maar ook wordt uitgedaagd en aangesproken. Waar je zelf bijdraagt aan de samenwerking en verantwoordelijkheid draagt voor het geheel. Om vanuit die basis weer verder te gaan in de andere teams en afdelingen waarin je een rol vervult.
Waarom een thuisteam belangrijk is
Een thuishaven is belangrijk voor iedereen in een organisatie. Of je nu medewerker, teamleider of directeur bent. Juist wanneer je in verschillende teams samenwerkt, helpt het als duidelijk is waar je basis ligt.
In matrix- of projectorganisaties of wanneer je verschillende rollen vervult, is dat niet altijd vanzelfsprekend. Denk aan een medewerker die deel uitmaakt van een vakgroep, maar ook in verschillende projectteams werkt. Waar ligt dan de basis? Bij welk team hoort deze medewerker in de eerste plaats? En waar kan hij of zij terecht om ervaringen te delen, te reflecteren en samen verantwoordelijkheid te dragen?
Bij welk team hoor je als manager?
Vooral bij managers die zowel leidinggeven aan een afdeling als onderdeel zijn van een managementteam (MT), kom ik deze onduidelijkheid regelmatig tegen.
Stel, je bent manager van een afdeling én lid van het MT. Binnen je afdeling geef je leiding aan medewerkers en ben je verantwoordelijk voor de resultaten en de samenwerking.
Maar waar ga jij naartoe als jij zelf ergens tegenaan loopt? Je kunt niet iedere twijfel, frustratie of ingewikkelde situatie neerleggen bij de medewerkers aan wie je leidinggeeft. Ook jij hebt een plek nodig om vrijuit te sparren, andere perspectieven te horen en steun te zoeken.
Daarom stel ik MT-leden graag de vraag: zie jij jezelf in de eerste plaats als MT-lid of als hoofd van jouw afdeling? Welk team staat voor jou op één?
Het antwoord zegt vaak veel over hoe iemand zijn of haar rol ziet.
Als MT- lid draag je samen met je collega’s verantwoordelijkheid voor de hele organisatie. Natuurlijk blijf je ook verantwoordelijk voor je eigen afdeling. Maar aan de MT-tafel zit je er voor het grotere geheel.
En formeel deel uitmaken van een MT betekent nog niet dat je ook daadwerkelijk je plek als MT-lid inneemt. Dat vraagt dat je verder kijkt dan je eigen afdeling, informatie deelt, elkaar aanspreekt en samen verantwoordelijkheid draagt. Ook wanneer dat voor je eigen afdeling minder gunstig uitpakt. Dat vraagt aandacht voor de ontwikkeling van het MT als geheel.
Als die gezamenlijke verantwoordelijkheid ontbreekt, blijft het organisatiebelang gemakkelijk ondergeschikt aan de belangen van afzonderlijke afdelingen. En dat werkt door. Medewerkers kunnen dan in discussies of conflicten terechtkomen die hun oorsprong vinden in een MT dat onvoldoende samenwerkt. Wat aan de MT-tafel niet wordt opgelost, komt zo op andere plekken in de organisatie terecht. Een mechanisme dat Patrick Lencioni treffend uitlegt in zijn visie op het First Team.
Want als iedereen vooral zijn eigen straatje schoonveegt, heb je misschien een overleg van afdelingshoofden. Maar heb je dan ook een managementteam?
En waar gaat de directeur naartoe?
Hoe hoger je in een organisatie komt, hoe minder vanzelfsprekend zo’n thuishaven soms wordt.
Een directeur of bestuurder heeft niet altijd directe collega’s binnen de eigen organisatie bij wie hij of zij vrijuit kan sparren.
Juist daarom is het belangrijk om ook voor die positie een plek voor reflectie en tegenspraak te organiseren. Bijvoorbeeld bij collega-directeuren, vakgenoten of in een intervisiegroep. Dat is niet altijd een thuisteam in organisatorische zin, maar kan wel een belangrijke plek zijn om op terug te vallen.
Want ook degene die richting geeft, besluiten neemt en er voor anderen staat, heeft zelf behoefte aan reflectie, steun en nieuwe perspectieven.
Een thuishaven is geen luxe
Een thuishaven is meer dan een plek waar je je prettig voelt. Het is een team waar je vanuit je rol bij hoort, waar je op terug kunt vallen én waar je zelf verantwoordelijkheid neemt.
Dat vraagt iets van jou, maar ook van de anderen in dat team. Want ergens bij horen betekent nog niet automatisch dat je daar ook je plek inneemt.
En daarmee raakt het onderwerp aan een groter vraagstuk: hoe zijn rollen, verantwoordelijkheden en onderlinge verhoudingen binnen een organisatie eigenlijk georganiseerd?
Dus kijk eens naar je eigen organisatie. Is voor iedereen duidelijk welk team zijn of haar thuishaven is? En misschien nog belangrijker: wordt die plek ook daadwerkelijk ingenomen?
Herken je dit vraagstuk binnen jouw organisatie of managementteam? Ik denk graag met je mee over hoe je rollen, onderlinge samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid kunt versterken. Bel, app of mail me gerust.
